Qısa xülasə
Bu məqalədən nə öyrənəcəksiniz?
- Uşağı təhlükəsiz yerə uzadın, yan çevirin və başının altına yumşaq əşya qoyun.
- Ağzına heç nə salmayın, bədənini güclə saxlamayın və su və ya dərman verməyin.
- Qıcolma 5 dəqiqəni keçirsə, təkrar başlasa və ya nəfəs alma çətinləşsə 103-ə zəng edin.
01
İlk dəqiqələrdə nə etməli?
Sakit qalmağa çalışın və qıcolmanın başladığı vaxtı qeyd edin. Uşağın ətrafındakı sərt, iti və isti əşyaları uzaqlaşdırın. Yıxılma ehtimalı varsa onu ehtiyatla yerə uzadın, eynəyini çıxarın və boynunu sıxan geyimi boşaldın.
Uşağı yan vəziyyətə çevirmək tüpürcəyin axmasına və nəfəs yolunun açıq qalmasına kömək edir. Başının altına qatlanmış gödəkçə kimi yumşaq bir əşya qoyun. Ətrafda çox adam varsa, hava və məxfilik üçün məsafə saxlamalarını istəyin.
- Qıcolmanın müddətini telefonla ölçün.
- Mümkündürsə və təhlükəsizdirsə, qısa görüntü çəkin; bu, həkim üçün faydalı ola bilər.
- Uşaqda tibbi qolbaq və ya fərdi təcili plan varsa ona əməl edin.
02
Bunları etməyin
Qıcolma zamanı dilin udulması mümkün deyil. Qaşıq, barmaq, parça və ya başqa əşyanı ağıza salmaq diş, çənə və nəfəs yolu zədəsinə səbəb ola bilər. Çənəni zorla açmağa çalışmayın.
Qıcolma bitənədək uşağa su, qida və ağızdan dərman verməyin. Əl-qolunu sıx saxlamaq hərəkətləri dayandırmır və zədələnmə riskini artırır. Süni nəfəs yalnız qıcolma bitdikdən sonra uşaq nəfəs almırsa və bunu bacaran şəxs tərəfindən başlanmalıdır.
03
Nə vaxt 103-ə zəng etmək lazımdır?
İlk qıcolma, beş dəqiqədən uzun sürən qıcolma, tam ayılmadan təkrarlanan tutmalar, suda baş verən qıcolma, ciddi zədə, göyərmə və ya nəfəs darlığı təcili qiymətləndirmə tələb edir. Hamiləlik, diabet və məlum ciddi xəstəlik də təcili yardım çağırmaq üçün əlavə səbəbdir.
Körpədə qısa, ardıcıl baş əymələr, bədənin bükülməsi və ya qolların sıçraması spazm ola bilər. Xüsusilə yuxudan oyanarkən qrup halında təkrarlanırsa görüntü çəkin və həmin gün təcili uşaq nevroloji qiymətləndirməsi alın.
04
Qıcolmadan sonra nə gözləməli?
Uşaq bir müddət yuxulu, çaşqın, başı ağrıyan və ya ürəyi bulanmış ola bilər. Yan vəziyyətdə yanında qalın, nəfəsini izləyin və tam ayılana qədər yemək-içmək verməyin. Özünə gəldikdə sakit və qısa cümlələrlə nə baş verdiyini izah edin.
Həkim üçün tutmanın başlanma forması, bədənin hansı hissəsinin ilk hərəkət etdiyi, gözlərin istiqaməti, rəng dəyişikliyi, hərarət, müddət və sonrakı davranış barədə qeydlər aparın. Bir qıcolma avtomatik olaraq epilepsiya diaqnozu demək deyil.
Valideynlərin sualları
Tez-tez verilən suallar
Uşağın dilini tutmaq lazımdır?
Xeyr. Dil udulmur; ağıza əl və ya əşya salmaq təhlükəlidir.
Qıcolma zamanı hərarətsalıcı vermək olar?
Qıcolma davam edərkən ağızdan heç nə verməyin. Uşaq tam ayıldıqdan sonra hərarət və dərman planını həkimlə dəqiqləşdirin.
Hər qıcolmadan sonra EEQ lazımdır?
Xeyr. EEQ qərarı hadisənin təsviri, yaş, müayinə və ehtimal olunan qıcolma növünə görə verilir.
Tibbi məlumat qeydi
Bu məqalə maarifləndirmə üçündür və fərdi müayinəni əvəz etmir. Təcili əlamətlər zamanı 103-ə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.