Qısa xülasə
Bu məqalədən nə öyrənəcəksiniz?
- İki həftəlik yuxu gündəliyi yatma vaxtı, oyanma və gündüz yuxululuğunu göstərir.
- Güclü xoruldama və nəfəs fasiləsi yuxu apnesi üçün qiymətləndirilməlidir.
- Stereotip gecə epizodları və oyatmanın çətinliyi qıcolma ehtimalını gündəmə gətirə bilər.
01
Ən çox rast gəlinən problemlər
Yatmağa müqavimət, gecə tez-tez oyanma və nizamsız saatlar davranış yuxusuzluğunun hissəsi ola bilər. Yuxu qorxusu və yuxuda gəzmə adətən gecənin ilk hissəsində olur və uşaq səhər xatırlamır.
Güclü xoruldama, nəfəsin dayanması, ağızdan nəfəs alma və gündüz yorğunluğu obstruktiv yuxu apnesini düşündürür. Məktəbdə yuxulama və qəfil əzələ boşalması narkolepsiya kimi nadir vəziyyətlər üçün mütəxəssis qiymətləndirməsi tələb edir.
02
Gecə hadisəsi qıcolmadırmı?
Hər gecə sıçraması epilepsiya deyil. Qıcolma şübhəsini artıran xüsusiyyətlər hər dəfə eyni formada olması, qısa və çoxsaylı təkrar, bədənin bir tərəfində başlanma və hadisədən sonra oyatmanın çətinliyidir.
Görüntü çox faydalıdır, amma uşağın təhlükəsizliyini riskə atmayın. Həkim tarixçəyə əsasən EEQ, yuxulu EEQ və ya görüntülü EEQ planlaya bilər.
03
Sağlam yuxu qaydası
Həftəsonu daxil olmaqla sabit oyanma saatı, yatmazdan əvvəl sakit ardıcıllıq, gündüz fiziki fəallıq və səhər işığı bədən saatını tənzimləyir. Ekranı ən azı bir saat əvvəl dayandırmaq və yatağı oyun və dərs üçün istifadə etməmək kömək edə bilər.
Yata bilməyən uşağı uzun müddət məcburən yataqda saxlamaq gərginliyi artırır. Yaşa uyğun plan və ailənin ardıcıl tətbiqi dərmandan əvvəl əsas addımdır.
04
Melatonin və digər dərmanlar
Melatonin hər yuxu probleminin hamıya uyğun həlli deyil. Doza, qəbul vaxtı, məhsul keyfiyyəti və yanaşı vəziyyətlər nəzərə alınmalıdır. Xoruldama və nəfəs problemi dərmanla ört-basdır edilməməlidir.
Dərman düşünülürsə əvvəlcə yuxu gündəliyi, davranış planı və əsas səbəblər qiymətləndirilməli; təsir və ehtiyac mütəmadi nəzərdən keçirilməlidir.
Valideynlərin sualları
Tez-tez verilən suallar
Yuxu qorxusu epilepsiyadır?
Adətən deyil. Hadisənin yaş, vaxt, təkrarlanma forması və sonrakı vəziyyəti fərqləndirməyə kömək edir.
Xoruldama normaldır?
Ara-sıra soyuqdəymədə ola bilər, amma davamlı güclü xoruldama və nəfəs fasiləsi qiymətləndirilməlidir.
Melatonini özbaşına vermək olar?
Məsləhət deyil. Səbəb, düzgün vaxt və təhlükəsiz doza həkimlə müzakirə olunmalıdır.
Tibbi məlumat qeydi
Bu məqalə maarifləndirmə üçündür və fərdi müayinəni əvəz etmir. Təcili əlamətlər zamanı 103-ə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.