Qısa xülasə
Bu məqalədən nə öyrənəcəksiniz?
- Absans tutma qısa baxış donması kimi görünə və dərsdə diqqətsizliklə qarışa bilər.
- Qıcolma tipi və epilepsiya sindromu dərman seçiminə birbaşa təsir edir.
- Görüntü, yuxu tarixçəsi və EEQ birlikdə qiymətləndirilir.
01
Əsas qıcolma növləri
Absans qıcolmalar saniyələrlə davam edən qəfil dayanma və cavabsızlıq yarada bilər; uşaq dərhal əvvəlki fəaliyyətinə qayıdır. Mioklonik qıcolmalar qısa, şokabənzər sıçramalar, tonik-klonik qıcolmalar isə sərtləşmə və ritmik yığılma ilə görünə bilər.
Eyni uşaqda bir neçə qıcolma növü ola bilər. Səhər sıçramaları, yuxu çatışmazlığı ilə əlaqə və ailə tarixçəsi sindromu müəyyənləşdirməyə kömək edir.
02
EEQ və sindrom diaqnozu
EEQ-də qeneralizə epileptiform boşalmalar görünə bilər. Dərin nəfəs absans dəyişikliklərini, işıq stimulyasiyası isə bəzi fotosensitiv epilepsiyaları aşkar etməyə kömək edə bilər.
Tək bir anormal xətt diaqnoz deyil. Həkim yaş, qıcolma növləri və inkişafı birlikdə qiymətləndirərək epilepsiya sindromunu müəyyənləşdirir. Bu, proqnoz və müalicə üçün daha faydalıdır.
03
Müalicə niyə fərdiləşir?
Bəzi dərmanlar geniş qıcolma spektrinə təsir edir, bəziləri isə müəyyən qeneralizə qıcolmaları ağırlaşdıra bilər. Buna görə dərman yalnız düzgün təsnifat və fərdi risklər nəzərə alınaraq seçilir.
Yuxu rejimi, dərman qəbulunun davamlılığı, məktəb və idman təhlükəsizliyi müalicənin hissəsidir. Yeniyetmə qızlarda bəzi dərmanların reproduktiv riskləri ayrıca müzakirə edilməlidir.
04
Ailə üçün praktik plan
Tutmanın vaxtını, növünü, mümkün tətikləyicini və buraxılmış dərmanı gündəlikdə qeyd edin. Məktəbə qıcolma ilk yardımı və təcili dərman varsa onun tətbiqi barədə yazılı plan verin.
Uşaq təhlükəsiz şərtlərlə məktəb, idman və sosial fəaliyyətlərə qatılmalıdır. Məhdudiyyətlər diaqnoz adına deyil, fərdi qıcolma nəzarəti və fəaliyyət riskinə əsaslanır.
Valideynlərin sualları
Tez-tez verilən suallar
Absans tutma diqqətsizlikdən necə fərqlənir?
Absans qəfil başlayıb bitir, qısa müddətdə cavab olmur və gündə çox təkrarlana bilər. Dəqiq diaqnoz üçün həkim və EEQ lazımdır.
İşıq hər epilepsiyanı tətikləyir?
Xeyr. Fotosensitivlik yalnız bəzi epilepsiyalarda olur.
Qeneralizə epilepsiya ömürlükdür?
Sindromdan asılıdır. Bəziləri yaşla remissiyaya girir, bəziləri uzunmüddətli izlənir.
Tibbi məlumat qeydi
Bu məqalə maarifləndirmə üçündür və fərdi müayinəni əvəz etmir. Təcili əlamətlər zamanı 103-ə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.