Qısa xülasə
Bu məqalədən nə öyrənəcəksiniz?
- Şüur itkisi, qıcolma, artan yuxululuq və nevroloji əlamət təcili yardım səbəbidir.
- Uşağı qəsdən oyaq saxlamaq lazım deyil; normal oyana bildiyini və vəziyyətinin pisləşmədiyini izləmək vacibdir.
- İdmana qayıdış əlamətlər keçdikdən sonra mərhələli olmalıdır.
01
Hadisədən dərhal sonra
Boyun və onurğa zədəsi ehtimalı varsa uşağı lazımsız hərəkət etdirməyin və təcili yardım çağırın. Kiçik yara və şişə parça ilə bükülmüş soyuq kompres qısa fasilələrlə tətbiq oluna bilər.
Hadisənin hündürlüyünü, səthin növünü, şüur itkisini, qusmanı və uşağın sonrakı davranışını qeyd edin. Güclü zərbə və ya yüksək riskli mexanizm tibbi qiymətləndirmə həddini aşağı salır.
02
Təcili yardım tələb edən əlamətlər
Oyadılmama və ya artan yuxululuq, qıcolma, təkrar qusma, getdikcə şiddətlənən baş ağrısı, birtərəfli zəiflik, danışıq və tarazlıq pozuntusu, qulaq-burundan qanlı və ya şəffaf maye təcili əlamətlərdir.
Bir yaşdan kiçik körpədə davranış dəyişikliyi, qidalanmama, dayanmayan ağlama və böyük şişkinlik xüsusilə ciddi qəbul edilməlidir. Qan durulaşdırıcı istifadə edən və qanaxma xəstəliyi olan uşaqlarda gecikməyin.
03
Evdə təhlükəsiz izləmə
Həkim evdə izləmə məsləhət görübsə ilk 24–48 saat böyüklərin yanında qalması, əlamətlərin qeyd edilməsi və vəziyyət pisləşərsə geri müraciət vacibdir. Uşağın yatmasına icazə verilə bilər; qeyri-adi oyadılma çətinliyi olarsa təcili yardım alın.
Ağrı üçün yalnız uşağa uyğun və həkimin məsləhət gördüyü dərmanı istifadə edin. Alkoqol tərkibli və sakitləşdirici vasitələr əlamətləri gizlədə bilər.
04
Məktəb və idmana qayıdış
Beyin sarsıntısından sonra baş ağrısı, başgicəllənmə, işıq həssaslığı, yorğunluq və diqqət çətinliyi ola bilər. İlk mərhələdə nisbi istirahət, sonra əlamətlərə uyğun tədricən məktəb fəaliyyətinə qayıdış məsləhətdir.
Təmaslı idmana və yıxılma riski olan fəaliyyətə əlamətlər tam keçmədən və tibbi icazə olmadan qayıtmaq olmaz. İkinci zərbə sağalma müddətini uzada və riski artıra bilər.
Valideynlərin sualları
Tez-tez verilən suallar
Başını vuran uşağı yatmağa qoymaq olar?
Əgər təcili əlamət yoxdursa və həkim evdə izləmə deyibsə, yatmaq olar. Qeyri-adi oyadılma çətinliyi təhlükə əlamətidir.
Hər baş travmasına KT lazımdır?
Xeyr. KT şüalanma verdiyi üçün klinik risk meyarlarına əsasən seçilir.
İdmana nə vaxt qayıtmaq olar?
Əlamətlər keçdikdən və mərhələli qayıdış tamamlandıqdan sonra; təmaslı idman üçün tibbi icazə alınmalıdır.
Tibbi məlumat qeydi
Bu məqalə maarifləndirmə üçündür və fərdi müayinəni əvəz etmir. Təcili əlamətlər zamanı 103-ə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.